دستگاه عصبی-عضلانی-اسکلتی و اختلالات آن

فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار،اعصاب،عضلات،مفاصل،مغز،فیزیوتراپی،درد،ستون فقرات،ارتوپدی،شکستگی،آسیب های ورزشی،ضایعات نخاعی،درد شانه،درد زانو،درد کمر،توانبخشی،قلب و عروق،استخوانها

دمانس (Dementia) چیست

 

دمانس (علل، علایم، درمان و اثر تمرین بر دمانس)

دمانس (Dementia) یک اصطلاح کلی بوده و نامی است برای مجموعه ای از نشانه ها (Symptoms) که به علت برخی از اختلالات یا بیماری هایی که مغز را تحت تاثیر قرار می دهند، ایجاد می شود. در دمانس، تخریب سلول های عصبی می تواند در چندین ناحیه مغز اتفاق افتد که این تخریب به اختلال شناختی (Cognitive disorder) منجر می گردد. براساس میزان اختلال شناختی به سه گروه خفیف، متوسط و شدید قابل تقسیم است.

 

 

 

دمانس برخلاف تصور بسیاری نام یک بیماری خاص نیست. از دست دادن حافظه (Memory) علامت شایع دمانس است ولی به تنهایی دلیل بر دمانس نبوده و دو یا چند آسیب جدی در عملکرد مغز همانند از دست دادن حافظه، اختلال زبان و مشکلاتی در تفکر و توانایی های اجتماعی جهت تایید دمانس باید وجود داشته باشد. وجود دمانس سبب می شود که افراد در اعمالی چون رانندگی، پرداخت صورتحساب، خوردن و لباس پوشیدن دچار مشکل شوند. شخصیت (Personality) آنها ممکن است تغییر کند. افرادی که دارای دمانس هستند احتمال دارد که توانایی شان در حل مسئله و کنترل عواطف (Emotions) دچار اختلال گردد.

برخی از موارد علل دمانس همانند بیماری زوال عقل (آلزایمر) به مرور زمان پیشرفت می کنند، درحالی که عوامل دیگر مانند دمانس به علت عفونت و مصرف دارو قابل برگشت یا درمان پذیر هستند. دمانس یکی از عوامل اصلی ناتوانی در سالمندی است.

 

علل دمانس

 

عوامل و بیماری های مختلفی در ایجاد دمانس نقش دارند. بیماری زوال عقل (Alzheimer's disease) شایع ترین علت آن محسوب می شود. دومین عامل شایع در ایجاد دمانس، سکته های مغزی (Strokes) ناشی از ضایعات عروقی مغز است (دمانس عروقی).

 

به طورکلی دمانس ممکن است به دمانس های قشری و زیر قشری (Cortical and Subcortical dementias) یا دمانس های برگشت پذیر و برگشت ناپذیر (Reversible and Irreversible dementias) تقسیم گردد.

 

برخی از مواردی که در ایجاد دمانس نقش دارند عبارتنداز:

-بیماری آلزایمر یا زوال عقل (Alzheimer's disease)

-دمانس عروقی (Vascular dementia). اختلال در خونرسانی مغز منجر به دمانس عروقی می شود. یک سکته مغزی یا چندین سکته مغزی کوچک (Small strokes) باعث ایجاد این نوع از دمانس می گردند.

-دمانس پیشانی-گیجگاهی یا فرونتو-تمپورال (Frontotemporal dementia)

-دمانس جسم لوی (Lewy body dementia)

-بیماری هانتینگتون (Huntington's disease)

-آسیب ضربه ای مغز (Traumatic brain injury)

-بیماری پارکینسون (Parkinson's disease)

-بیماری پریون (Prion disease) که شایع ترین فرم آن بیماری کروتزفلد-جاکوب (Creutzfeldt-Jakob disease) است.

-عفونت ها (Infections) مانند مننژیت، بیماری لایم و اچ آی وی

-اختلالات سیستم ایمنی (Immune system disorders) مانند سرطان خون

-مشکلات متابولیک (Metabolic problems)

-اختلالات غدد درون ریز (Endocrine disorders)

-نقص های تغذیه ای (Nutritional deficiencies)

-واکنش به دارو (Reactions to medications)

-آنوکسی (Anoxia) یا هیپوکسی (Hypoxia)

-هماتوم ساب دورال (Subdural hematoma)

-هیدروسفالی با فشار طبیعی (Normal-pressure hydrocephalus)

-مشکلات قلبی (Heart problems)

-بیماری های ریوی (Lung diseases)

-تومورهای مغزی (Brain tumors)

-مسمومیت ها (Poisoning) مانند مسمومیت با سرب و آفت کش ها

علایم و نشانه های دمانس

علایم و نشانه های دمانس وابسته به آسیب ناحیه ای از مغز است که ممکن است درگیر شود. به همین علت افرادی که از دمانس رنج می برند نشانه های متفاوتی را بروز می دهند.

در بیماری آلزایمر (زوال عقل) روند بیماری پیشرونده است، درنتیجه شدت دمانس به تدریج افزایش می یابد ولی در مواردی مانند عفونت ها، استفاده زیاد از الکل، اثرات جانبی دارو و مشکلات تیرویید، با درمان یا کنار گذاشتن عامل اصلی، دمانس نیز ممکن است برطرف شود. در آلزایمر اغلب آن دسته از سلول های مغزی در ناحیه هیپوکامپ که مسئول حافظه هستند در ابتدا آسیب می بینند.

 

به طورکلی علایم و نشانه ها ممکن است درارتباط با موارد زیر باشند:

 -اختلال در حافظه

-مشکلاتی در استدلال و قضاوت

-اختلال در توجه و تمرکز

-مشکلاتی در حل مسئله و تفکر

-اختلال زبان

 -اشکال در عملکردهای حرکتی

 -اختلال در هماهنگی 

-تغییرات شخصیتی

-تغییراتی در رفتار اجتماعی

-اختلال هیجانی

-مشکلاتی در ایجاد ارتباط

-مشکل در کارهای پیچیده

-توهم

-سوء ظن یا عدم اعتماد (پارانویا)

-تحریک پذیری

-گیجی

-اختلال خواب

-اشکال در بلع

-افسردگی

 

عوامل خطر

برخی از عواملی که احتمال دمانس را افزایش می دهند شامل:

-افزایش سن یا پیری

-سندرم داون

-تاریخچه خانوادگی یا وراثت

-الکل

-سیگار

-آترواسکلروز

-کلسترول بالا

-افزایش یا کاهش فشار خون

-سطوح بالایی از استروژن

-چاقی

-دیابت

-افسردگی

-سطح افزایش یافته هموسیستئین (Homocysteine) خون که یک اسید آمینه ضروری است

درمان دمانس

تشخیص سریع دمانس جهت تعیین یک استراتژی درمانی دارای اهمیت است. درمان دمانس به علت یا عوامل ایجاد آن وابسته است.

درمان ممکن است در ارتباط با موارد زیر باشد:

-درمان های دارویی طبق نظر متخصص مربوطه

-فیزیوتراپی جهت افزایش و بهبود حرکات اندام ها

-کاردرمانی جهت آموزش فعالیت های روزمره

-گفتاردرمانی در موارد اختلالات گفتاری

-مراقبت ها و حمایت های روانی

-مهیا کردن شرایطی جهت انجام فعالیت های فیزیکی

-حفظ فعالیت های روزمره تا حد امکان

-اصلاح محیط جهت مشارکت بیشتر فرد و آسان تر کردن فعالیت ها

-ایجاد شرایطی جهت فعال ماندن از لحاظ ذهنی و اجتماعی

-روش هایی جهت ارتقای حافظه

-روان درمانی به خصوص درمان شناختی رفتاری

-ممکن است جراحی در موارد خاصی چون تومور مغزی و افزایش مایع مغزی-نخاعی انجام گردد

 

اثر تمرین و فعالیت فیزیکی بر دمانس

تحقیقات نشان می دهد که تمرین و فعالیت های فیزیکی باعث تغییر اندازه بافت مغز در هر ناحیه ای از آن ازجمله لوب های پیشانی (فرونتال)، گیجگاهی (تمپورال) و پاریتال (آهیانه) و هیپوکامپ (ناحیه ای از مغز که در حافظه نقش دارد) می گردد. همچنین عملکرد شناختی (Cognitive function) افراد ممکن است در هر سنی درصورت تمرین و فعالیت های بدنی افزایش یابد. عملکردهای شناختی بهتر می تواند به حفظ یا افزایش عملکرد حرکتی افراد کمک کند.

معمولا ورزش و فعالیت های فیزیکی ازطریق افزایش جریان خون و اکسیژن به مغز، می تواند سبب بهتر شدن فعالیت سلول های مغزی و عملکرد ذهنی گردد. همچنین برخی از تغییرات در مغز درنتیجه تمرینات و فعالیت های بدنی منظم درارتباط با بهبود کارکرد نورونی، افزایش سیناپس های بیشتر و ایجاد عروق خونی جدید یا آنژیوژنز (Angiogenesis) است.

اگر تمرینات و فعالیت فیزیکی به صورت منظم انجام گردد احتمالا در کاهش خطر برخی از انواع دمانس موثر است. تمرین باعث بهبود عملکرد شناختی (Cognitive function) و افزایش توانایی جهت انجام فعالیت های روزمره در افرادی که دمانس دارند می گردد. همچنین معمولا تمرین و فعالیت های فیزیکی منظم، میزان اختلالات شناختی و مشکلات مربوط به فعالیت های روزمره را در کسانی که علایم دمانس را نشان می دهند، کاهش می دهد.

عملکردهای شناختی همانند حافظه، توجه و توانایی های زبانی (که معمولا با پیری کاهش پیدا می کنند) درصورت فعالیت های فیزیکی منظم بهبود می یابند. به همین ترتیب کاهش فعالیت بدنی و یک روش زندگی بی تحرک می تواند یک عامل خطر برای ایجاد دمانس با افزایش سن باشد.

نویسنده: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ یا لینک آن مجاز است.

  
نویسنده : ابراهیم برزکار ; ساعت ۱٠:٢٠ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٢ مهر ۱۳٩۳

الگوی ترس-اجتناب (Fear-avoidance model)

مدل ترس-اجتناب چیست

 Fear-avoidance model

 

مدل ترس-اجتناب به این معنا است که فردی که دچار آسیب سیستم عضلانی-اسکلتی شده، ترس از آسیب مجدد یا احتمال تجربه مجدد درد همراه با باورهای غلط عاملی است که فرد از انجام عمل حرکتی یا فعالیت اجتناب می کند که نتیجه آن عدم استفاده از اندام، ناتوانی و افسردگی و تکرار سیکل معیوب است. چنین تفکری نسبت به درد یک عامل مهم در جهت مزمن شدن دردهای عضلانی-اسکلتی (ماسکولواسکلتال) محسوب می گردد.

 

 

 

 

بنابراین این مسئله یا معضل به میزان زیادی به باورها، اعتقادات و نگرشهای فرد و به طورکلی با سیستم شناختی و عاطفی فرد در ارتباط است. پس درمان این مسئله هم می تواند بیشتر در ارتباط با برطرف کردن مشکلات روانشناختی به خصوص از جنبه شناختی باشد. اصلاح رفتار اجتنابی فرد باید مد نظر قرار گیرد تا از مزمن شدن درد یا اختلالات عضلانی-اسکلتی در اولین فرصت جلوگیری گردد. 

راهبردها یا استراتژی های مقابله ای که در درمان های شناختی (Cognitive therapy) به خصوص درمان شناختی-رفتاری (CBT) بکار می روند، جهت برطرف کردن این مشکل مطرح هستند.

به طورکلی یک ارزیابی از باورها، نگرش ها و طرح واره ذهنی فرد، جلب مشارکت و ایجاد روحیه مسئولیت پذیر و همچنین تعیین یک تکلیف ساده تر در شروع و درصورت موفقیت تشویق بیمار جهت مراحل پیشرفته تر می تواند در درمان چنین رفتارها و درنتیجه اختلالات عضلانی-اسکلتی موثر باشد.

نویسنده: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ مجاز است.

  
نویسنده : ابراهیم برزکار ; ساعت ٤:٥٤ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٢ مهر ۱۳٩۳

علل، علایم و درمان آتروفی مغز

آتروفی مغزی

Brain atrophy, or Cerebral atrophy

آتروفی (Atrophy) به معنای کوچک شدن و تحلیل رفتن بافت است.آتروفی مغزی (Brain atrophy, or Cerebral atrophy) یعنی کاهش اندازه بافت مغز به علت ازبین رفتن سلول های مغزی یا آسیب ارتباطات در مغز. آتروفی مغز درنتیجه برخی از بیماری ها، آسیب ها، اختلالات و افزایش سن ایجاد می گردد که ممکن است به ناحیه خاصی از مغز محدود شده باشد یا نواحی زیادی از آن را درگیر نماید. این مشکل باعث اختلال در عملکرد مغز می گردد و درصورت عدم درمان مناسب به تدریج پیشرفت می کند. درنتیجه آتروفی مغز، انواعی از اختلالات نورولوژیکی و مشکلات شناختی ایجاد می گردد. به طورکلی میزان آتروفی مغز با توجه به علت زمینه ای به صورت آهسته یا سریع افزایش می یابد.

 

 

 

علل آتروفی مغزی

برخی از عواملی که در ایجاد آتروفی مغز نقش دارند عبارتنداز:

- افزایش سن یا پیری (Aging)

-درد مزمن (Chronic pain)

-آسیب های ضربه ای مغز (Traumatic brain injuries)

-سکته های مغزی (Strokes)

-بیماری زوال عقل (Alzheimer's disease)

-بیماری پارکینسون (Parkinson's disease)

-صرع (Epilepsy)

-فلج مغزی (Cerebral palsy)

-اختلالات خوردن (Eating disorders) و سوء تغذیه (Malnutrition) مانند بی اشتهایی عصبی (Anorexia nervosa)

-بیماری ام اس یا مالتیپل اسکلروزیس (Multiple sclerosis)

-بیماری هانتینگتون (Huntington's disease)

-عفونت های مغزی (Brain infections) مانند نوروسیفیلیس (Neurosyphilis)

-انسفالیت یا التهاب مخ (Encephalitis)

-ایدز (Acquired immunodeficiency syndrome, or AIDS)

-اختلالات خلقی (Mood disorders) همانند افسردگی (Depression)

-چاقی (Obesity) و اضافه وزن (Overweight)

-بی حرکتی طولانی مدت (Prolonged immobility)

-اعتیاد به الکل (Alcoholism)

-تومورهای مغزی (Brain tumors)

-پرتو درمانی (Radiation therapy) جهت پیشگیری یا درمان تومورها

-شیمی درمانی (Chemotherapy)

-دیابت نوع دو (Type 2 diabetes)

 

 

 

علایم آتروفی مغزی

علایم آتروفی مغزی با توجه به محل ضایعه مغز و علت آن متفاوت است. آسیب بافت مغز به علت آتروفی مغزی می تواند منجر به مشکلات نورولوژیکی و اختلالات شناختی (Cognitive) و یادگیری (Learning) گردد. بسیاری از بیماران در کنترل حرکت، درک مطالب، خواندن و انجام فعالیت های روزمره همانند خوردن و لباس پوشیدن دچار مشکل می شوند.

ضایعه در منطقه گفتار و ناحیه درک کلمات شنیده شده مغز انسان به ترتیب باعث آفازی بروکا (آفازی حرکتی یا بیانی) و آفازی ورنیکه (آفازی حسی) می گردد. اگر آفازی بروکا و ورنیکه همزمان وجود داشته باشد، آفازی کامل (آفازی گلوبال) گفته می شود که در این حالت بیمار هم در بیان کلمات و هم در درک کلمات شنیده شده مشکل خواهد داشت. در موارد سکته های مغزی ناشی از انسداد شریان مغزی میانی (Middle cerebral artery) در نیمکره غالب، احتمال آفازی کامل وجود دارد.

در برخی از بیماران علائمی چون تشنج (Seizures) و دمانس (Dementia) ایجاد می گردد. دمانس عبارت است از مجموعه ای از علایم و نشانه هایی چون اختلال حافظه، توجه و استدلال، اشکال در هماهنگی و فعالیت های روزمره، اختلالات شخصیتی و هیجانی و مشکلات رفتار اجتماعی. بیماری آلزایمر (زوال عقل) شایع ترین علت دمانس است. دمانس عروقی (Vascular dementia) که به هنگام سکته مغزی ایجاد می شود یک نوع شایع دیگری از دمانس محسوب می شود.

 

تشخیص آتروفی مغز

روش های تشخیصی شامل:

-ام آر آی اسکن یا تصویربرداری تشدید مغناطیسی (Magnetic resonance imaging, or MRI scan)

-اسکن توموگرافی کامپیوتری یا سی تی اسکن (Computed tomography scan, or CT scan)

 

درمان آتروفی مغزی

برخی از روش های درمانی جهت کاهش علایم آتروفی مغزی با توجه به نوع اختلال ممکن است در ارتباط با موارد زیر باشند:

-درمان دارویی طبق نظر متخصص مربوطه جهت درمان بیماری اولیه یا کاهش سرعت آسیب مغزی. در این ارتباط، معاینات منظم بیمار جهت بررسی سیر ضایعه مغزی و مشکلات نورولوژیکی ضروری است.

-فیزیوتراپی جهت آموزش تمرینات و بهبود حرکات

-کاردرمانی جهت آموزش فعالیت های روزمره

-گفتاردرمانی در موارد اختلالات تکلم

-حمایت های خانواده جهت فعال نگه داشتن فرد

-حمایت های روحی-روانی

 

اثر فعالیت های بدنی و ورزش بر بافت مغزی

فعالیت های جسمی و ورزش باعث افزایش حجم یا بافت مغزی در هر ناحیه ای از آن ازجمله لوب های فرونتال، پاریتال، تمپورال و هیپوکامپ (Hippocampus) می گردند. به طور کلی، تمرینات و ورزش علاوه بر افزایش عملکرد روانی (مانند کاهش استرس و افسردگی) و جسمانی فرد( مانند افزایش تعادل، قدرت، تحرک، سلامت قلبی-عروقی، کنترل وزن و فشار خون) در بهبود عملکردهای شناختی (Cognitive functions) هم در افراد جوان و هم در افراد مسن نقش دارند.

عملکردهای شناختی (Cognitive functions) به عنوان فرآیندهای ذهنی (Mental processes) محسوب می شوند که در ارتباط با تفکر (Thinking)، استدلال (Reasoning)، حافظه (Memory)، یادگیری (Learning)، تصور(Imagining)، توجه (Attention)، زبان (Language)، تصمیم گیری (Decision making) و حل مسئله (Problem solving) هستند.

نویسنده: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ یا لینک آن مجاز است.

  
نویسنده : ابراهیم برزکار ; ساعت ۱:۱٩ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۳ شهریور ۱۳٩۳

رفتار حرکتی (Motor behavior)

 

رفتار حرکتی

 Motor behavior

 

رفتار حرکتی (Motor behavior) علمی است جهت مطالعه حرکت (Movement) و عملکرد حرکتی (Motor performance) انسان با تاکید بر علوم فیزیولوژی (Physiology) و روانشناسی (Psychology).

بررسی حرکت انسان به عنوان رفتاری که فرد از خود بروز می دهد، این ایده را ایجاد می کند که باید جنبه های شناختی حرکت (Cognitive aspects of movement) را نیز درنظر گرفت. اعمال حرکتی انسان و ویژگی های آن می تواند در ارتباط با تصمیم گیری، انگیزش (Motivation)، تفکر، توجه (Attention)، حافظه، استدلال و ادراک (Perception) باشند که به عنوان عملکردهای شناختی (Cognitive functions) محسوب می شوند.

 

رفتار حرکتی شامل سه زیر مجموعه است که عبارتنداز:

-رشد حرکتی (Motor development)

-کنترل حرکتی (Motor control)

-یادگیری حرکتی (Motor learning)

 

رشد حرکتی (Motor development)

رشد حرکتی عبارت است از مطالعه تغییرات اعمال حرکتی انسان در طول عمر (از آغاز تولد تا مرگ) که در ارتباط با رسش یا پختگی فیزیکی (Physical maturation) و همچنین تمرین و تجربه است. رشد حرکتی انسان علاوه بر رشد مناسب سیستم عصبی (Nervous system) به رشد سیستم اسکلتی (استخوان ها و مفاصل) و سیستم عضلانی نیز وابسته است. این نوع از رشد ممکن است روندی صعودی یا نزولی داشته باشد.


 

رشد حرکتی درشت (Gross motor development) و رشد حرکتی ظریف (Fine motor development) از مباحث رشد حرکتی به ویژه در دوره شیرخواری (از تولد تا دو سالگی) و کودکی اولیه یا دوره پیش دبستانی (از 3 تا 5 سالگی) محسوب می شوند. رشد مهارت های حرکتی بزرگ و کوچک معمولا در یک توالی یا نظم قابل پیش بینی صورت می گیرند، ولی روند و کیفیت آن ممکن است تحت تاثیر عوامل محیطی چون تمرین و تجربه (Experience) نیز قرار گیرند. در ارتباط با مهارت های حرکتی درشت که بیشتر به عضلات بزرگ وابسته هستند می توان به مواردی چون نشستن، ایستادن، راه رفتن، بالا و پایین رفتن از پله ها، روی یک پا ایستادن و لی لی کردن اشاره کرد. در مهارت های حرکتی ظریف، بیشتر عضلات کوچک به خصوص عضلات کوچک انگشتان دست نقش دارند که برای انجام حرکاتی ظریف چون گرفتن، دستکاری کردن، نوشتن، خط کشیدن، خوردن، نوشیدن و لباس پوشیدن ضروری هستند. این حرکات ظریف علاوه بر هماهنگی عضلات کوچک دست به هماهنگی چشمی-دستی نیز وابسته اند.

 

 

نقص های فیزیکی در سیستم بینایی، گفتاری، عصبی، شنوایی و عضلانی-اسکلتی (ماسکلواسکلتال) باعث عملکرد حرکتی نامناسب می گردند که میزان آن به شدت نقص جسمی بستگی دارد.

 

کنترل حرکتی (Motor control)

کنترل حرکتی یعنی مطالعه و بررسی حرکت و چگونگی کنترل آن با تاکید بر علم فیزیولوژی. در کنترل حرکتی، بیشتر قسمت هایی از سیستم عصبی به ویژه سیستم عصبی مرکزی (CNS) که در اعمال حرکتی نقش دارند مطالعه می گردند. در این علم، توانایی جهت تنظیم مکانیسم هایی که برای حرکت ضروری هستند مورد توجه قرار می گیرد.

تئوری های مختلفی در ارتباط با فهم کنترل حرکت مطرح شده اند که هر یک به جنبه های خاصی اشاره دارند. این تئوری ها ممکن است مزایا یا معایبی داشته باشند. از تئوری های کنترل حرکتی می توان به عنوان راهنمایی جهت درک عمل حرکتی استفاده کرد و همچنین این تئوری ها در ایجاد ایده های جدید مرتبط با چگونگی کنترل اعمال حرکتی کمک کننده هستند.

 


بخش های مختلفی از دستگاه حسی (Sensory system) و دستگاه حرکتی (Motor system) در کنترل حرکتی دخالت دارند. اطلاعات بینایی، دهلیزی (وستیبولار) و حسی-بدنی (سوماتوسنسوری) سه منبع مهم حسی در کنترل حرکت هستند. در ارتباط با دستگاه حرکتی، قشر مغز (Cerebral cortex)، عقده های قاعده ای (Basal ganglia) و مخچه (Cerebellum) سه بخش بسیار مهم در کنترل حرکتی محسوب می شوند.

 

 

 

 

یادگیری حرکتی (Motor learning)

یادگیری حرکتی به تغییرات نسبتا پایدار در عملکرد حرکتی انسان گفته می شود که در ارتباط با تمرین، تکرار و تجربه (Experience) است. همچنین می توان یادگیری حرکتی را بدین صورت تعریف کرد: توانایی فرد برای ایجاد حرکات جدید که بر اثر تمرین و تجربه به دست می آیند.

 

در یادگیری حرکتی مجموعه عواملی که در ایجاد مهارت های حرکتی (Motor skills) اکتسابی نقش دارند و در فرد باقی می مانند، مورد بررسی قرار می گیرند. تمرینات مختلفی که باعث ایجاد اعمال حرکتی جدید یا اصلاح حرکات موجود در فرد می شوند، درصورت تکرار مناسب، یک عامل موثر در یادگیری حرکتی محسوب می شوند. یک مهارت حرکتی که با تکرار ایجاد می شود ازطریق حافظه حفظ می گردد تا در آینده به هنگام لزوم به کار گرفته شود. حافظه حرکتی (Motor memory) باعث خودکاری (Automation) حرکات فرد به هنگام تصمیم جهت اجرای حرکات مهارتی قبلا آموخته شده می گردد. حفظ و نگهداری مهارت های حرکتی به عنوان حافظه عضلانی (Muscle memory) یا حافظه حرکتی (Motor memory) شناخته می شود.

بخش های مختلفی از سیستم عصبی چون نواحی حرکتی قشر مغز، عقده های قاعده ای ، مخچه و قسمت هایی که مسئول توجه (Attention) هستند در یادگیری حرکتی نقش دارند. فعالیت هایی چون رانندگی، نوشتن، برش با قیچی، دوچرخه سواری، بازی با توپ فوتبال یا والیبال،حرکات ژیمناستیک و ... در ارتباط با یادگیری حرکتی هستند.

به طورکلی برخی از مواردی که به یادگیری حرکتی نیاز دارند شامل:

-آموزش های حرکتی توسط فیزیوتراپیست در بیماران با آسیب سیستم عصبی و سیستم عضلانی-اسکلتی

-یادگیری گفتاری یا کلامی در کودکان و بیماران با ضایعات سیستم عصبی

-پیشرفت های حرکتی در ورزشکاران به خصوص ورزشکاران حرفه ای

-پیشرفت های حرکتی در حرکات ظریف دست به عنوان مثال در تایپیست ها و پیانیست های حرفه ای

کاربرد علم رفتار حرکتی در فیزیوتراپی

یکی از ویژگی های مهم در علم رفتار حرکتی علاوه بر مطالعه کنترل حرکت، بررسی حرکات انسان طی دوره های رشد و همچنین مباحث روانشناختی چون یادگیری است. دوره های رشد (Periods of development) که شامل دوره های پیش از تولد، کودکی و بزرگسالی است بر فعالیت های حرکتی انسان تاثیر می گذارند. همچنین در روانشناسی و علوم شناختی (Cognitive science) مباحثی چون حافظه (Memory)، توجه (Attention)، تصمیم گیری (Decision making)، انگیزش (Motivation)، تفکر (Thinking) و ادراک (Perception) که بر اعمال حرکتی تاثیر می گذارند از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند که این موضوعات می توانند در بیماران فیزیوتراپی به خصوص بیماران نورولوژیک به هنگام ارزیابی و درمان درنظر گرفته شوند.

نویسنده: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ یا لینک آن مجاز است.

  
نویسنده : ابراهیم برزکار ; ساعت ۱۱:۳۱ ‎ب.ظ روز شنبه ۳٠ فروردین ۱۳٩۳

عضلات جدار شکم

عضلات شکمی

Abdominal muscles


عضلات جدار شکمی عبارتنداز: 

-عضله مستقیم شکمی Rectus abdominis muscle

-عضله عرضی شکمیTransversus abdominis (Transverse abdominus) muscle

-عضله مایل خارجی External oblique muscle

-عضله مایل داخلی Internal oblique muscle

 

شکل زیر:


 

ابتدا، انتها و عملکرد عضلات شکم در تصویر زیر:

 

عضلات جدار شکم نقش مهمی در ثبات ستون فقرات کمری یا کمری-لگنی (لومبوپلویک) دارند

 

  
نویسنده : ابراهیم برزکار ; ساعت ۱٠:٤٩ ‎ب.ظ روز جمعه ۱ فروردین ۱۳٩۳

Delayed onset muscle soreness

 

آزردگی عضلانی با شروع تاخیری

Delayed onset muscle soreness, or DOMS

آزردگی عضلانی با شروع تاخیری (Delayed onset muscle soreness) یا سندرم درد عضلانی تاخیری (Delayed Muscle Soreness Syndrome) عبارت است از دردی در عضلات درگیر که معمولا پس از حدود 12 ساعت پس از تمرینات یا فعالیت هایی که فرد به آن عادت نداشته ایجاد می گردد (فعالیت های غیر معمول). درد تاخیری عضلانی بیشتر در ارتباط با فعالیت هایی است که با انقباضات اکسنتریک و ایزومتریک همراه هستند (به ویژه انقباضات اکسنتریک).

 

 

ورزشکار یا فردی که فعالیت معمول خود را تغییر می دهد (مثلا ازنظر زمان، شدت و نوع فعالیت) ممکن است دچار درد عضلانی با شروع تاخیری گردد. چنین حالتی می تواند به علت واکنش های بدن جهت ایجاد تطابق با شرایط جدید فعالیت های بدنی باشد.

ویژگی های دیگر آزردگی عضلانی با شروع تاخیری (درد تاخیری عضلانی)

-تشدید درد پس از 24 الی 48 ساعت بعد از تمرین یا فعالیت

-کاهش تدریجی درد به طوری که پس از 3 الی 4 روز تقریبا برطرف می شود 

علایم

-ایجاد ادم

-افزایش سفتی عضلانی

-افزایش تون عضلانی

-مقاومت در برابر کشش

-با استراحت کاهش و با فعالیت در عضلات درگیر افزایش می یابد

علل آزردگی تاخیری عضلانی

علت اصلی درد مشخص نیست. 

به طورکلی، سه تئوری در ارتباط با درد عضلانی با شروع تاخیری مطرح شده که عبارتنداز
1-تئوری اسید لاکتیک
 2-تئوری اسپاسم تونیک واحد حرکتی
 3-تئوری پارگی های میکروسکوپی در عضلات
امروزه دو تئوری اسید لاکتیک و اسپاسم در ارتباط با آزردگی عضلانی با شروع تاخیری تقریبا رد شده اند و این نوع از درد را بیشتر به پارگی های میکروسکوپی در عضلات درگیر (فیبرهای عضلانی) یا ضایعه بافت همبند در عضلات نسبت می دهند. برخی بر این عقیده اند که این آسیب بیشتر در ارتباط با قسمت های الاستیک بافت همبند در ناحیه اتصال تاندونی-عضلانی است

 

 

 

درمان

معمولا پس از چند روز، درد برطرف می شود ولی عوامل زیر ممکن است در کاهش درد موثر باشند:

-استراحت

-استفاده از Ice در 48 الی 72 ساعت اولیه

-تمرینات کششی

-ماساژ

پیشگیری

جهت پیشگیری یا کاهش آزردگی عضلانی با شروع تاخیری، معمولا تمرینات یا فعالیت ها در سطحی متوسط انجام می گردد و به تدریج با توجه به علایم و شرایط فرد، شدت تمرینات افزایش می یابد. گرم کردن قبل از ورزش، تمرینات کششی ملایم و سرد کردن پس از ورزش را می توان جهت پیشگیری در نظر داشت.

آزردگی حاد عضلانی (Acute muscle soreness) 

دردی که در حین تمرین شدید یا در زمان کوتاهی پس از آن ایجاد می شود می تواند در ارتباط با ایسکمی و تجمع مواد ناشی از سوخت و ساز (متابولیسم) باشد که به آن آزردگی حاد عضلانی می گویند. این نوع از درد با خستگی همراه بوده و گذرا است
عده ای معتقدند که با بالا رفتن میزان اسید لاکتیک، تجمع یون هیدروژن نیز در بدن افزایش می یابد که این می تواند یک عامل درد عضلانی باشد (به علت اسیدی شدن محیط و تحریک پایانه های عصبی آزاد)

نویسنده: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ مجاز است.

  
نویسنده : ابراهیم برزکار ; ساعت ۱٠:۱٧ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٧ اسفند ۱۳٩٢

Ligaments of the hip joint

 

لیگامان های مفصل ران

Hip joint ligaments


رباط ها یا لیگامان ها نوارهای محکمی هستند که یک استخوان را به استخوان دیگر متصل می کنند و باعث ثبات و پایداری مفصل می گردند. بنابراین لیگامان ها از دررفتگی مفصل جلوگیری می کنند. بسیاری از رباط ها در نواحی مفاصل متحرک (مفاصل سینوویال) با کپسول مفصلی یکی شده و باعث تقویت کپسول مفصلی می گردند. 

 

لیگامان های مفصل ران عبارتنداز:


لیگامان ایلیوفمورال (Iliofemoral ligament)
لیگامان پوبوفمورال (Pubofemoral ligament)
لیگامان ایسکیوفمورال (Ischiofemoral ligament)
لیگامان سر استخوان ران (Ligament of head of femur) یا لیگامان گرد استخوان ران (Round ligament of the femur) یا لیگامان ترس (ligamentum teres)

تصاویری از لیگامان های مفصل ران


 

 

 

موضوعات فیزیوتراپی

مقالات فیزیوتراپی 

مقالات استخوان شناسی

مقالات آناتومی اندام فوقانی

مقالات آناتومی اندام تحتانی

مقالات آناتومی ستون فقرات

مقالات حرکت شناسی (کینزیولوژی)

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

مقالات شکستگی استخوانها و جراحی های ارتوپدی

مقالات روماتولوژی (شامل اصطلاحات،اختلالات و بیماریهای روماتیسمی و روماتیسم خارج مفصلی)

مقاله های دستگاه عصبی مرکزی و محیطی (cns & pns)

مقالات سیستم عصبی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقالات سیستم تنفسی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقاله های سیستم حسی، درد و موضوعات آن

مقالات سیستم عروقی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مروری بر آناتومی سیستم عصبی، عضلانی و اسکلتی ازطریق تصاویر 

اخبار کنگره ها و سمینارهای فیزیوتراپی 

مهمترین اخبار دکترای حرفه ای فیزیوتراپی

مطالب و موضوعات متفرقه (مقالاتی درباره فشار خون، دیابت، بیوفیزیک، رادیولوژی،فیزیولوژی و تست خون، برخی از بیماری ها و...)

مقالات ورزش و تغذیه (شامل موضوعات تحرک و فعالیت بدنی،تغذیه صحیح،چاقی،اضافه وزن،کنترل وزن و غیروه)

مقالات قلب و عروق (شامل مفاهیم، اختلالات و مقاله های آموزشی)

مقالات رادیولوژی

برخی از خلاصه مقالات فیزیوتراپی

طبقه بندی مطالب بر اساس ناحیه بدن

 

مقالات ستون فقرات

مقالات شانه

مقالات آرنج

مقالات مچ و انگشتان دست

مقالات لگن، مفصل هیپ و ناحیه ران

مقالات زانو

مقالات مچ پا و پا 

مقالات سیستم عصبی (cns & pns)

  
نویسنده : ابراهیم برزکار ; ساعت ۱:٥۸ ‎ب.ظ روز جمعه ٢ اسفند ۱۳٩٢

عصب سیاتیک و درد عصب سیاتیک

 

عصب سیاتیک چیست

سیاتیکا (Sciatica) چیست

درد سیاتیک

 

عصب سیاتیک یک عصب محیطی (Peripheral nerve) در اندام تحتانی است که از شبکه خاجی یا ساکرال (Sacral plexus) منشعب می شود. این عصب ضخیم ترین عصب محیطی بوده که پهنای آن در ابتدا حدود دو سانتی متر است. مسیر عصب سیاتیک از شبکه ساکرال به طرف سوراخ سیاتیک بزرگ و از زیر عضله پیریفورمیس به سمت پشت ران بوده و در قسمت پشتی تحتانی ران به دو شاخه انتهایی به نام عصب درشت نئی یا تیبیال (Tibial nerve) و عصب نازک نئی مشترک یا پرونئال مشترک (Common peroneal nerve or Common fibular nerve) تقسیم می گردد.


تصاویر زیر:


 

 

 

عصب سیاتیک و شاخه های انتهایی آن (عصب تیبیال و پرونئال مشترک) به عضلات پشت ران، ساق پا و پا (کف پا و پشت پا) عصب دهی می کنند. شاخه های انتهایی عصب سیاتیک همچنین در عصب دهی به پوست ساق پا، پا (کف پا و پشت پا)، مفاصل زانو و مچ پا نیز نقش دارند.عصب سیاتیک شامل اعصاب نخاعی L4-L5 و S1-S2-S3 است.

 

شاخه های جانبی عصب سیاتیک

شاخه های جانبی شامل:

*شاخه های مفصلی جهت مفصل ران (مفصل هیپ)

*شاخه های عضلانی جهت عضلات دوسر رانی (بایسپس فموریس)، نیم غشایی (سمی ممبرانوسوس) ، نیم وتری (سمی تندینوسوس) و قسمت ایسکیال عضله نزدیک کننده بزرگ (اداکتور ماگنوس)

 

شاخه های انتهایی عصب سیاتیک

شاخه های انتهایی شامل:

*عصب درشت نئی یا عصب تیبیال (Tibial nerve)

*عصب نازک نئی مشترک (Common fibular nerve) یا عصب پرونئال مشترک (Common peroneal nerve )

 

یک نکته:

عصب جلدی رانی پشتی (Posterior femoral cutaneous nerve) همانند عصب سیاتیک از شبکه ساکرال منشاء می گیرد که از سوراخ سیاتیک بزرگ و از زیر عضله پیریفورمیس از لگن خارج شده و به پشت ران رفته به صورتیکه تا مچ پا امتداد می یابد. شاخه های انتهایی عصب جلدی رانی پشتی با عصب سورال (شاخه ای از عصب تیبیال) ارتباط می یابد.

عصب جلدی رانی پشتی دارای شاخه های جانبی متعددی است که برخی از شاخه های آن در عصب دهی به پوست نواحی پشتی و داخلی ران، پوست قسمت پوپلیتئال (رکبی) و ناحیه فوقانی سطح پشتی ساق نقش دارند.

 

سیاتیکا چیست

به علایم یا مشکلاتی که ناشی از درگیری ریشه های عصبی مربوط به عصب سیاتیک یا خود عصب سیاتیک باشد، سیاتیکا (Sciatica) گفته می شود. در سیاتیکا ممکن است علائمی چون کمردرد، درد ناحیه باسن و درد و اختلال حسی ساق پا، ضعف ساق پا و پا (پشت پا و کف پا) ایجاد شود و احساس های ناخوشایند، ضعف عضلات و محل درد وابسته به فیبرهای عصبی درگیر است. معمولا درد ساق پا در سیاتیکا بیشتر نمود دارد. این مشکلات معمولا یک طرفه است ولی ممکن است در هر دو سمت ایجاد شود.


 

 


 

علل سیاتیکا

برخی از عواملی که ممکن است در ایجاد علایم در ارتباط با سیاتیکا نقش داشته باشند عبارتنداز:

*فتق دیسک بین مهره ای در ناحیه انتهایی ستون فقرات

*تنگی کانال نخاعی یا تنگی سوراخ های بین مهره ای قسمت انتهایی ستون فقرات

*آرتروز ستون فقرات کمری-خاجی (لومبوساکرال)

*ضربه یا تروما

*لغزش مهره یا اسپوندیلولیستزیس (Spondylolisthesis)

*اختلال عملکرد مفصل ساکروایلیاک (Sacroiliac joint dysfunction) 

*وضعیت های ثابت بدنی یا وضعیت های نادرست (پوسچر نادرست) به خصوص حالت نشسته

*گیرافتادن عصب سیاتیک و یا شاخه های انتهایی آن

*سندرم پیریفورمیس (Piriformis syndrome) که باعث فشار به عصب سیاتیک می گردد.

*تومورهای ستون فقرات کمری، لگن و ران

*شکستگی ها و دررفتگی ها در لگن و اندام تحتانی

*گاهی به دنبال اعمال جراحی (به عنوان عوارض عمل)

*فشارهای ممتد به عصب سیاتیک یا شاخه های انتهایی آن (پوزیشن های نادرست،گچ تنگ و چکمه بلند و تنگ)

*اختلالات عروقی مانند دیابت و سندروم ایسکمی ولکمن

*بافت اسکار و هماتوم در مسیر ریشه های عصبی یا عصب سیاتیک

*حاملگی (Pregnancy)

*کشیدگی عضلانی

*عفونت (Infection) در مسیر ریشه های عصبی یا عصب سیاتیک

نویسنده مقاله: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار

استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ یا لینک آن مجاز است.

 

مقاله های دستگاه عصبی مرکزی و محیطی (cns & pns)

مقالات فیزیوتراپی 

مقالات استخوان شناسی

مقالات آناتومی اندام فوقانی

مقالات آناتومی اندام تحتانی

مقالات آناتومی ستون فقرات

مقالات حرکت شناسی (کینزیولوژی)

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

مقالات شکستگی استخوانها و جراحی های ارتوپدی

مقالات روماتولوژی (شامل اصطلاحات،اختلالات و بیماریهای روماتیسمی و روماتیسم خارج مفصلی)

مقالات سیستم عصبی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقالات سیستم تنفسی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقاله های سیستم حسی، درد و موضوعات آن

مقالات سیستم عروقی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مروری بر آناتومی سیستم عصبی، عضلانی و اسکلتی ازطریق تصاویر 

اخبار کنگره ها و سمینارهای فیزیوتراپی 

مهمترین اخبار دکترای حرفه ای فیزیوتراپی

مطالب و موضوعات متفرقه (مقالاتی درباره فشار خون، دیابت، بیوفیزیک، رادیولوژی،فیزیولوژی و تست خون، برخی از بیماری ها و...)

مقالات ورزش و تغذیه (شامل موضوعات تحرک و فعالیت بدنی،تغذیه صحیح،چاقی،اضافه وزن،کنترل وزن و غیروه)

مقالات قلب و عروق (شامل مفاهیم، اختلالات و مقاله های آموزشی)

  
نویسنده : ابراهیم برزکار ; ساعت ٥:٠٩ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱٦ اردیبهشت ۱۳٩٢

← صفحه بعد