رادیوس (ساق دست بالایی)

استخوان ساق دست بالایی یا رادیوس (به عربی استخوان زند اعلی یا استخوان زند زبرین)

رادیوس یکی از استخوان های دراز ساق دست (به عربی زند یا ساعد) است که در وضعیت آناتومیکی (یعنی به هنگام رو به جلو بودن کف دست) در طرف خارج قرار می گیرد. استخوان دیگر ساق دست که در طرف داخل واقع می شود، اولنا (استخوان ساق دست پایینی یا زند اسفل یا زند زیرین) نامیده می شود. استخوان رادیوس از استخوان اولنا کوتاهتر است.سطح تحتانی رادیوس وسیع بوده که با استخوان های اسکافویید (ناوی) و لونیت (هلالی) مچ دست مفصل می شود.

استخوان های رادیوس و اولنا و مفاصل مچ و آرنج در تصویر زیر:

 

 

 

 

مشخصات استخوان رادیوس

 

*رادیوس از دو انتهای فوقانی و تحتانی و یک تنه تشکیل می گردد.

 

*انتهای فوقانی رادیوس شامل سر، گردن و برجستگی رادیال (توبروزیته رادیال) است. قسمت فوقانی سر رادیوس با کاپیتولوم استخوان بازو مفصل می شود (مفصل هومرورادیال). قسمتی از سر با شکاف رادیال (بریدگی رادیال) استخوان اولنا مفصل می شود و مفصل رادیواولنار فوقانی را به وجود می آورد. این مفصل توسط رباط حلقوی که دور سر استخوان رادیوس قرار گرفته است، در داخل شکاف رادیال استخوان اولنا قرار می گیرد.

 

*برجستگی رادیال (توبروزیته رادیال) در زیر گردن قرار داشته که محل اتصال تاندون عضله دوسر بازویی است .

 

*تنه رادیوس دارای سه کنار و سه سطح است.

 

*انتهای تحتانی رادیوس نسبت به قسمت های دیگر استخوان حجیم تر بوده و از پنج سطح و یک زایده نیزه ای (زایده استیلویید) تشکیل شده است. سطح تحتانی انتهای تحتانی با استخوان های اسکافویید و لونیت مفصل می شود که همراه با یک دیسک مفصلی و استخوان تریکتروم (هرمی) در مجموع مفصل رادیوکارپال (مفصل مچ دست) را می سازند. قسمت انتهایی اولنا ازطریق دیسک مفصلی که یک صفحه لیفی غضروفی سه گوش است از مفصل رادیوکارپال مجزا می گردد. استخوان تریکتروم در مجاورت این دیسک قرار می گیرد.

 

*استخوان های ساق دست یا ساعد (رادیوس و اولنا) در سه ناحیه به یکدیگر متصل می شوند که شامل مفاصل رادیواولنار فوقانی، رادیواولنار میانی و رادیواولنار تحتانی است.

 

مفصل رادیواولنار میانی مفصلی است بین تنه اولنا و رادیوس توسط یک غشاء بین استخوانی (غشاء لیفی یا فیبروز بین استخوانی) که یک مفصل لیفی (فیبروز) محسوب می شود (همانند آنچه که بین تیبیا و فیبولا نیز وجود دارد). غشاء بین استخوانی به کنار بین استخوانی استخوان های رادیوس و اولنا متصل می گردد.

 

*مفصل رادیواولنار تحتانی مفصلی است بین سر استخوان اولنا در قسمت انتهای تحتانی آن با شکاف اولنار (بریدگی اولنار) استخوان رادیوس.

 

*مفاصل رادیواولنار فوقانی و تحتانی، مفاصل سینوویال از نوع محوری (Pivot joint) هستند.

 

*پرونیشن ساق دست (چرخش کف دست به پشت در شرایط آناتومیکی) و سوپینیشن ساق دست (چرخش کف دست به جلو در وضعیت آناتومیکی) ازطریق مفاصل رادیواولنار فوقانی، رادیواولنار تحتانی و هومرورادیال صورت می گیرد.

 

*کمپلکس مچ دست (Wrist) از مفاصل زیر تشکیل شده است:

 

-مفصل رادیوکارپال (مفصل مچ دست)

 

-مفصل میدکارپال که بین استخوان های ردیف فوقانی با ردیف تحتانی در مچ دست است

 

-مفاصل اینترکارپال

 

-مفصل رادیواولنار تحتانی (این مفصل ممکن است به عنوان مجموعه ساعد بررسی شود)

 

مجموعه آرنج در تصویر زیر:

 

 

 

تهیه و تنظیم: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار

 

منبع تصویر:

http://www.kidport.com/

http://www.pt.ntu.edu.tw/

 

مطالب مرتبط

استخوان شناسی

حرکت شناسی (کینزیولوژی) 

فیزیوتراپی و کاربردهای آن

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ یا لینک آن مجاز است