آتاکسى حسى (Sensory ataxia)
آتاکسی مخچه ای (Cerebellar ataxia)
آتاکسی وستیبولار (Vestibular ataxia)

 
واژه آتاکسى (Ataxia)  بر عدم هماهنگى راه رفتن که به صورت تلوتلو خوردن خود را نشان مى‏دهد، دلالت دارد. سه گروه از عوامل موجب آتاکسى مى‏شوند:

1- بیمار تلوتلو مى‏خورد زیرا نمى‏تواند وضعیت پاها یا حرکت آنها را درک کند؛ به عبارت دیگر بیمار فاقد احساس درک عمقى خود آگاه مى‏باشد. این حالت را آتاکسى حسى مى‏نامند و در نتیجه بیمارى طناب نخاعى ایجاد مى‏شود. بیمار پاى خود را بر زمین مى‏کوبد تا از وضعیت خود آگاهى یابد و از هدایت بینایى (چشمانش) استفاده مى‏کند.

2- بیمار تلوتلو مى‏خورد زیرا مخچه نمى‏تواند راه‏هاى رتیکولواسپاینال (مشبکى‏نخاعى) را که توسط مولد لوکوموتور فعال مى‏شوند، هماهنگ سازد. این وضعیت آتاکسى مخچه‏اى نامیده مى‏شود و علت شایعى در آتاکسى همراه با مستى ناشى از الکل مى‏باشد. در این مورد، هدایت بینایى نمى‏تواند جبران‏کننده باشد.

3- بیمار به علت بیمارى گوشى داخلى تلوتلو مى‏خورد. دولابیرنت به طور طبیعى از طریق راه‏هاى وستیبولواسپاینال (تحت هدایت مخچه‏اى) تلاش مى‏کنند تا مرکز ثقل را بین پاها حفظ کنند. چنانکه یک لابیرنت از کار بیفتد، بیمار به طرف ضایعه تغییر جهت داده و منحرف مى‏شود (شبیه قایق پارویى که تنها با یک پارو هدایت مى‏شود). چنانچه هر دو لابیرنت از کار بیفتد، بیمار مى‏تواند به کمک هدایت بینایى جبران کند ولى به محض بستن چشمها تلوتلو خورده و مى‏افتد.

 
تصویر زیر:

 
 

ضایعات مولد آتاکسى حسى

در سطح گردنى یا سینه‏اى، ضایعه مى‏بایست قسمت خلفى فانیکولوس لترال را شامل شود تا بتواند موجب قطع رشته‏هاى صعودى از عضلات و مفاصل اندام تحتانى همان طرف شود. در طب بالینى، آتاکسى حسى معمولاً جزیى از یک ناتوانى شدیدتر ناشى از ضایعات متعدد مى‏باشد. در بیمارى مولتى پل اسکلروزیس (M.S) پلاکهاى فاقد میلین در ماده سفید پخش شده و غالبا موجب اختلال راه کورتیکواسپاینال لترال نیز مى‏شوند.
دژنرسانس مختلط و تحت حاد طناب نخاعى بیمارى میلین‏زدایى است که با آنمى بالینى بدخیم همراه است. میلین به علت نارسایى سنتز متیونین از بین مى‏رود تابلوى بالینى به علت بروز بى‏حسى «دستکش- و- جوراب» ناشى از نوروپاتى محیطى در طویل‏ترین اعصاب حسى پیچیده‏تر مى‏شود.

سایر عوامل 
آتاکسى حسى عبارتند از تومور طناب نخاعى و بیمارى عروقى موضعى. یک آزمون استاندارد براى تعیین آتاکسى حسى، آزمایش پاشنه- به - زانو است، که از بیمار در حالت طاقباز خواسته مى‏شود تا پاشنه یک پا را روى زانوى مقابل قرار دهد. بیمار ممکن است با هدایت بینایى در آزمون موفق شود اما در صورت بستن چشمها هدف را گم مى‏کند (در آتاکسى مخچه‏اى بیمار با چشمان باز و یا بسته قادر به یافتن هدف نخواهد بود). آزمون مشابه در اندام فوقانى، آزمایش انگشت- به- بینى است که طى آن از بیمار خواسته مى‏شود با چشمان بسته انگشت اشاره خود را روى نوک بینى‏اش قرار دهد. این آزمایش جهت ارزیابى یکپارچگى فاسیکولوس کونئاتوس به کار مى‏رود. 

منبع:
برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.چاپ اول.بهار 1385.شابک:8-7688-06-964 
منابع: 
-میناگر، علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه. 
-شادان، فرخ.ترجمه: فیزیولوژى پزشکى پرفسور آرتورگایتون. جلد دوم، انتشارات شرکت سهامى چهر
منبع تصویر:
http://salud.cibercuba.com/
 

طبقه بندی مطالب وبلاگ فیزیوتراپی

مقالات فیزیوتراپی 

اخبار کنگره ها و سمینارهای فیزیوتراپی 

مهمترین اخبار دکترای حرفه ای فیزیوتراپی

مقالات استخوان شناسی

مقالات آناتومی اندام فوقانی 

مقالات آناتومی اندام تحتانی

مقالات آناتومی ستون فقرات 

مقالات حرکت شناسی (کینزیولوژی)

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

مقالات شکستگی استخوانها و جراحی های ارتوپدی

مقاله های دستگاه عصبی مرکزی و محیطی (CNS & PNS)

مقالات سیستم عصبی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقالات سیستم تنفسی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقاله های سیستم حسی، درد و موضوعات آن

مقالات سیستم عروقی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مطالب و موضوعات متفرقه (مقالاتی درباره فشار خون، دیابت، بیوفیزیک رادیولوژی،فیزیولوژی و تست خون، برخی از بیماری ها و...)