راه های خارج هرمی شامل راه های زیر هستند:

*راه قرمزی-نخاعی

*راه بامی-نخاعی

*راه مشبکی-نخاعی

*راه دهلیزی-نخاعی

*راه زیتونی-نخاعی

راه روبرواسپاینال (Rubrospinal Tract):

فیبرهاى این راه از نورونهاى هسته قرمز (Red Nucleus) مغز میانى جدا مى شوند. 

تصویر زیر:

 

هسته قرمز خود فیبرهاى آوران را از قشر حرکتى و مخچه دریافت مى کند.در فانیکولوس خارجى نزول مى کنند.فیبرهاى روبرواسپاینال در لامیناى V، VI، VII نخاع پایان مى یابند و در انسان از سگمنتهاى سینه اى پایین تر نمى روند.در این لامیناها فیبرها روى نورونهایى ختم مى شوند که نورونهاى حرکتى آلفا و گاما را که به گروه عضلات فلکسور مى روند، تحریک مى کنند.در صورت قطع این راه، هیچ اختلال بالینى شناخته نشده است.

راه تکتواسپاینال (Tectospinal Tract):

این فیبرها از کالیکولوس فوقانى (دو تکمه فوقانى از تکمه هاى چهارگانه مغز میانى) مبدأ مى گیرند. (تصویر فوق)

 

کالیکولوس فوقانى مرکز رله ایمپالسهاى بینایى است. در نخاع اکثر این الیاف در چهار سگمنت گردنى فوقانى روى اینتر نورونهاى لامیناهاى VI، VII و VIII پایان مى یابند. این راه ازطریق اینتر نورونهاى مذکور،مسئول حرکات رفلکسى سر و گردن در ارتباط با تحریکات بینایى است و در فانیکولوس قدامى نزول مى کند.

 راه مشبکى- نخاعى (Reticulospinal Tract):

شامل دو راه مى باشد. یک راه به نام رتیکولواسپاینال پونتاین که از تشکیلات مشبک پل مغزى سرچشمه مى گیرد و یک راه به نام رتیکولواسپاینال مدولارى که از تشکیلات مشبک بصل النخاع مبدأ مى گیرد

تصویر ذیل:

 

 

راه رتیکولو اسپاینال پونتاین در لامیناهاى VIIو VIIIو راه رتیکولو اسپاینال مدولارى در لامیناى IX و VII خاتمه مى یابند.اولى در فانیکولوس قدامى و راه رتیکولو اسپاینال مدولارى در فانیکولوس لترال نزول مى کند.

هر دو مسیر رتیکولو اسپاینال، موتو نورونهاى آگزیال (محورى) و قسمت پروگزیمال اندام را کنترل مى کنند و آنها مسیرهاى سوپرا اسپاینال اصلى جهت کنترل وضعیت نشستن و ایستادن و حرکات خودکار نظیر راه رفتن و دویدن مى باشند.

راه دهلیزى- نخاعى (Vestibulospinal Tract):

قسمت عمده این راه،راه وستیبولواسپاینال خارجى نامیده مى شود و منحصرا از هسته وستیبولار خارجى (هسته Deiters)مبدأ مى گیرد (تصویر زیر) و یک راه دیگر وستیبولواسپاینال داخلى است.هر دو راه,در فانیکولوس قدامى نزول مى کنند و روى اینتر نورونهاى لامیناهاى VII و VIII نخاع و همچنین بعضى مستقیما روى نورونهاى حرکتى آلفا و گاما پایان مى یابند.


 

 

راه وستیبولو اسپاینال اثرات زیر را دارد:

1- انقباض عضلات اکستانسور همان طرف (شامل اندامها و ستون فقرات) که در مقابل وزن مقاومت مى کنند و در نتیجه این راه در ارتباط با وضعیت ایستاده و حفظ آن است و براى حفظ تعادل در هنگام استراحت و راه رفتن اهمیت دارد.

2- باعث استراحت عضلات فلکسور مى شود.

در بیمارانى که مغز میانى و قسمت فوقانى پل مغزى آنها دچار آسیبهاى شدید مى شود یا در حیوانات آزمایشى که ساقه مغزى در سطحى بالاى هسته وستیبولار قطع شده است، عضلات اکستانسور بدن در حالت انقباض مداوم باقى مى ما نند که به این وضعیتDecerebrate Rigidityگفته مى شود.اگر هسته وستیبولار به طریق جراحى تخریب شود، تون عضلانى اکستانسورها برطرف مى گردد یا کاهش مى یابد.

راه زیتونى- نخاعى (Olivospinal Tract):

راه زیتونى- نخاعى (راه قرمزی-نخاعی) یا الیاف هلوک از زیتون بصل النخاع شروع مى شوند و به همراه الیاف دهلیزى- نخاعى وارد طناب قدامى نخاع مى گردند و در مجاورت شیار قدامى جانبى تا نخاع گردنى امتداد دارند.

منبع:
از کتاب ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی به ترجمه و تدوین نویسنده وبلاگ(فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار)