منظور از اسکولیوز انحراف طرفی یا جانبی ستون فقرات است.در حالت طبیعی ایستاده در نمای خلفی(پشتی) نباید انحرافی در ستون مهره ها وجود داشته باشد.درحقیقت اگر در وضعیت نرمال خطی از زواید خاری(Spinous Processes) ناحیه گردنی به سمت پایین ترین قسمت(ناحیه ساکروم یا خاجی) به هم وصل گردند این خط باید مستقیم باشد.هرگونه انحراف با هر درجه ای اسکولیوز را مطرح می کند.

به تصویر زیر دقت نمایید:

 

جهت اسکولیوز نشان دهنده سمت تحدب است.اسکولیوز چپ یعنی تحدب انحراف به سمت چپ است و بالعکس.اسکولیوز به علت انحرافی که در ستون مهره ها ایجاد می کند باعث چرخش جسم مهره ها نیز می شود که جهت آن به سمت تحدب است.چرخش مهره ها به سمت تحدب باعث می شود که زواید خاری انحرافی در خلاف جهت آن یعنی به سمت تقعر داشته باشند.

اگر انحراف جانبی در مهره های پشتی اتفاق افتد دنده ها هم جهت با جسم مهره به سمت تحدب می چرخند.چرخش دنده ها به طرف تحدب باعث ایجاد برجستگی در آن سمت می گردد(Posterior Hump).به تصویر ذیل توجه کنید:

 

 

 

 

 

 

 

اسکولیوز ازنظر قوس معمولا به دو صورت دیده می شود.گاهی یک قوس به صورت C ایجاد می گردد و گاهی از نمای خلفی داری دو قوس به صورت S است.میزان انحنا در افراد مختلف با هم فرق می کند.

 

اسکولیوز S در شکل زیر:

 

 

 

 

اسکولیوز ایدیوپاتیک(Idiopathic Scoliosis):

 

شایعترین نوع اسکولیوز است که بیش از 80% موارد اسکولیوز را تشکیل می دهد.علت این نوع از اسکولیوز از دیدگاه پزشکی مشخص نیست و در دختران شایعتر است.چهار گروه اسکولیوز ایدیوپاتیک عبارتنداز:

 

1-اسکولیوز ایدیوپاتیک کودکان(Infantile idiopathic scoliosis ):مربوط به کودکان زیر سه سال است.

 

2-اسکولیوز ایدیوپاتیک نوجوانان (Juvenile idiopathic scoliosis ):افراد سه تا نه سال در این گروه قرار می گیرند.

 

3-اسکولیوز ایدیوپاتیک جوانان(Adolescent idiopathic scoliosis):برای سنین ده تا هیجده سال که شایعترین گروه اسکولیوز هستند(80% اسکولیوز ایدیوپاتیک را تشکیل می دهند).

 

4-اسکولیوز ایدیوپاتیک بزرگسالان(Adult idiopathic scoliosis ):در این گروه رشد استخوانی بیشتر از حد طبیعی است.

 

انواع اسکولیوز:

 

اسکولیوز به صورت های متفاوتی طبقه بندی می شود که معمول ترین آن شامل دو مورد زیر است:

1-اسکولیوز غیرساختمانی(Nonstructural)

 

2-اسکولیوز ساختمانی (Structural)

 

در نوع غیرساختمانی انحراف ایجاد شده ثابت نبوده و با خم کردن تنه ازبین می رود و به همین دلیل برگشت پذیر یا موبایل(Mobile)نیز خوانده می شود ولی در نوع ساختمانی با خم کردن تنه انحراف برطرف نمی شود و بدین ترتیب ثابت(Fixed) یا برگشت ناپذیر نامیده می شود.

 

علل اسکولیوز غیرساختمانی

 

اسکولیوز غیرساختمانی ممکن است در ارتباط با موارد زیر باشد:

 

1-به علت کمردرد(مثلا دردهای رادیکولار ناشی از فشار به اعصاب محیطی به دلیل فتق دیسک یا وجود تومور در ناحیه)

 

2-گاهی به دلیل التهابات,درد و اسپاسم عضلانی

 

3-مشکلات پوسچرال(مثلا وضعیت های نادرست فرد)

 

4-کوتاهی اندام تحتانی

 

5-آپاندیسیت (Appendicitis)حاد

 

 علل اسکولیوز ساختمانی

 

مهمترین علل اسکولیوز ساختمانی عبارتنداز:

 

۱-اسکولیوز ایدیوپاتیک(Idiopathic Scoliosis)

 

2-اسکولیوز به دلیل اختلال در عملکرد عصب محیطی,سیستم عصبی مرکزی و یا هر دو(Neuropathic Scoliosis).پولیومیلیت,فلج مغزی و سیرنگومیلی که به ترتیب عصب محیطی,سیستم عصبی مرکزی و در سیرنگومیلی هم نورون حرکتی فوقانی(در مورد پاها) و هم نورون حرکتی تحتانی(در مورد دست ها) درگیر می شود(علایم ضایعات نورون حرکتی فوقانی و تحتانی در اینجا).

 

3-اسکولیوز ناشی از ناهنجاری های مادرزادی یا congenital abnormalities(مثلا بیماری اسپینابیفیدا و یا نوروفیبروماتوز)

 

4-اسکولیوز ناشی از اختلال عملکرد عضلانی(Myopathic Scoliosis).بیماری های عضلانی که میوپاتی خوانده می شوند درصورت ایجاد اسکولیوز در این گروه قرار می گیرند(مثلا دیستروفی های عضلانی).

 

5-اسکولیوز به دلیل نقص ساختار استخوانی(Osteopathic Scoliosis) که شامل موارد ذیل است:

 

-اسکولیوز به علت بیماری مثلا بیماری راشیتیسم و نرمی استخوان(استئومالاسی)

 

-اسکولیوز مادرزادی(Congenital Scoliosis):اختلال مربوط به ساختمان طبیعی یک مهره یا اتصال چند مهره به یکدیگر(مثلاhemivertebra و block vertebra)

 

۶-اسکولیوز به علت شکستگی و آسیب ها

 

۷-اسکولیوز ناشی از عفونت ها

 

۸-اسکولیوز به علت تومور(مثلا استوئید استوما)

 

درمان اسکولیوز

 

درمان با توجه به علت و میزان مشکل می تواند درارتباط با موارد زیر باشد:

 

-درمان فیزیوتراپی

 

-درمان با بریس

 

-درمان ارتوپدی(گچ گیری و جراحی)

 

تهیه و تنظیم: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار

 

منابع (References)

 

-اعلمی هرندی, بهادر, اصول ارتوپدی و شکسته بندی, چاپ ششم,نشر فروغ اندیشه

 

http://hcd2.bupa.co.uk/

 

http://www.eorthopod.com/

 

http://www.spineuniverse.com

 

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع یا لینک وبلاگ مجاز است