صفحه منیسک داخلی که در سایت ویکی پدیا ایجاد کردم:

منیسک داخلی به انگلیسی (Medial meniscus) یک ساختمان لیفی غضروفی(فیبروکارتیلاژ)محکمی است که در سمت داخل زانو،بالای لقمه(کوندیل)استخوان درشت نی قرار داشته و باعث تطابق سطح مفصلی طبق تیبیا(پلاتوی تیبیا(Tibial plateau))با سطح مفصلی استخوان ران(Femur) در سمت داخل زانو می گردد.علاوه بر منیسک داخلی،یک منیسک در خارج زانو به نام منیسک خارجی نیز وجود داشته که عامل تطابق سطح مفصلی در سمت خارج زانو است.منیسک داخلی به شکل C انگلیسی است که با عمیق تر کردن سطح مفصلی درشت نی(Tibia) در سمت داخل زانو،باعث تطابق بیشتر این قسمت از درشت نی با لقمه داخلی(Medial condyle) استخوان ران می گردد.

تصویر منیسک های داخلی و خارجی:

 

بخش محیطی منیسک ها حاوی عروق خونی بوده که از طریق کپسول مفصلی و سینوویوم صورت می گیرد.این نواحی به هنگام آسیب قدرت ترمیم دارند.پارگی های بخش محیطی،همارتروز(تجمع خون در مفصل)را به همراه دارد.تغذیه خونی بخش مرکزی منیسک بوسیله غشای سینوویال و انتقال مواد از قسمت محیطی به بخش مرکزی صورت می گیرد.منیسک داخلی بیشتر در پایداری و ثبات مفصل زانو نقش دارد و این در حالی است که اهمیت اصلی منیسک خارجی را در انتقال نیرو می دانند.درصورت پارگی رباط متقاطع جلویی(ACL) و عدم درمان آن به هر دلیلی،برداشتن منیسک داخلی آسیب دیده،به میزان زیادی بی ثباتی مفصل زانو را تشدید می کند.

 

آناتومی منیسک داخلی

منیسک ها در مقطع،مثلثی شکل بوده و در حاشیه ها ضخیم تر هستند.منیسک داخلی،اتصالات محکمتری نسبت به منیسک خارجی داشته،بنابراین از تحرک کمتری برخوردار است.این منیسک به علت تحرک کمتر در ناحیه مفصلی،مستعد آسیب بیشتری در مقایسه با منیسک خارجی است.

 

 

 

اتصالات منیسک داخلی

 

مهمترین اتصالات منیسک داخلی شامل موارد ذیل است:

*اتصال به رباط متقاطع جلویی(ACL)

*اتصال به رباط طرفی داخلی(MCL)

 

*اتصال شاخ جلویی(قدامی) دو منیسک به یکدیگر توسط رباط عرضی زانو

 

*اتصال به لقمه درشت نی از طریق رباط شعاعی(لیگامان کروناری)

 

*اتصال به استخوان کشکک از طریق دو رباط به نام های رباط کشککی درشت نی(لیگامان پاتلوتیبیال) و رباط کشککی منیسک(لیگامان پاتلومنیسکال)

*اتصال به عضله نیم غشائی(سمی ممبرانوسوسSemimembranosus)

*منیسک داخلی در تمامی طولش در حاشیه ها به جزء شاخ های جلویی و پشتی،به کپسول مفصلی چسبندگی دارد*.این اتصال توسط دو رباط شعاعی(کروناری) و رباط کپسولی منیسک رانی(Meniscofemoral capsular ligament) صورت می گیرد.

 

نقش و عملکرد منیسک های زانو

 

مهمترین وظایف منیسک ها در مفصل زانو عبارتنداز:

*باعث افزایش ثبات(Stability) و پایداری مفصل می گردند.

*منیسک ها جذب کننده نیروها(Shock absorber) بوده و درنتیجه از فشارهای اضافی به مفصل و عناصر اطراف آن می کاهند.

*تغذیه غضروف های استخوان ران و درشت نی در ناحیه مفصل.منیسک ها همانند یک اسفنج آغشته به مایع،عامل انتقال مایع سینوویال بر روی غضروف ها هستند.

 

*افزایش تطابق در سطوح مفصلی ازطریق عمیق تر کردن سطوح فوقانی درشت نی در دو ناحیه مفصلی داخلی و خارجی.

 

*باعث کاهش میزان اصطکاک در سطوح مفصلی انتهای فوقانی درشت نی با انتهای تحتانی ران(مفصل تیبیوفمورال) می گردند.

*منیسک ها از گیرکردن سینوویوم میان لقمه(Condyle) های درشت نی و ران جلوگیری می کنند.

 

آسیب منیسک داخلی

به هنگام حرکات زانو،منیسک ها نیز به واسطه اتصالات بسیاری که به بخش های دیگر دارند،به جلو و عقب حرکت می کنند و این نیروها که همراه با فشارهای عمودی است،درحقیقت باعث پیچ و تاب خوردن منیسک ها می گردند.اگر نیروهای اعمال شده به گونه ای باشد که منیسک ها نتوانند حرکت مناسبی را انجام دهند،میان لقمه های استخوان ران و درشت نی گیرافتاده و دچار آسیب می شوند.اگر خم و راست نمودن زانو همراه با چرخش توام شود،مثلا زانوی ورزشکاری که در حالت چرخش است به یکباره صاف شود،پارگی منیسک ایجاد می گردد*.بسیاری از ضایعات منیسک داخلی ناشی از چرخش داخلی ناگهانی و نیرومند ران،همراه با خمیدگی نسبی زانو و قرارگیری محکم پا روی زمین است*.گاهی پارگی منیسک داخلی،پارگی رباط های دیگر زانو را نیز به دنبال دارد.خم بودن زانو در حالت ایستاده و چرخش خارجی که با نیروی والگوس(در حالت دور بودن ساق پا)توام می گردد،ممکن است علاوه بر پارگی منیسک داخلی،پارگی رباط های طرفی داخلی(MCL) و متقاطع جلویی(ACL) را ایجاد کند.

 

انواع پارگی منیسک ها

پارگی منیسک ها می تواند به صورت ذیل رخ دهد:

*پارگی طولی که شیوع بیشتری دارد.

*پارگی عرضی(افقی)

*پارگی مایل

*پارگی شعاعی(Radial)

*پارگی های ترکیبی

انواع پارگی منیسک ها در شکل زیر:

 

 

علایم آسیب

علایم ضایعه منیسک ممکن است در ارتباط با موارد زیر باشد:

*وجود درد که بسیاری از بیماران از آن شاکی هستند.

*تورم که بیشتر در موارد حاد دیده می شود.معمولا ضایعات حاد،تورم بیشتری نیز ایجاد می کنند.

*حساسیت به لمس که بیشتر در امتداد خط مفصلی است.

*احتمال قفل شدن مفصل زانو

*احتمال خالی کردن مفصل

*درصورت عدم درمان مناسب و یا زمانی که آسیب طولانی می شود،ضعف و آتروفی عضله چهارسر ران ایجاد می گردد.

 

روش های تشخیص

 

*تست های کلینیکی

 

*آرتروگرافی

*اسکن استخوان(Bone scan)

*ام آر آی(MRI)

*آرتروسکوپی

آرتروگرافی،ام آر آی و آرتروسکوپی از دقت بالایی جهت تشخیص آسیب منیسک ها برخوردار هستند.

 

درمان ضایعه منیسک داخلی

درمان ضایعات منیسک،با توجه به شدت علایم و میزان آسیب،بدون جراحی و یا جراحی است.

 

درمان بدون جراحی

اگر علایم بیمار خفیف باشد و فرد دچار قفل شدگی و یا تورم مکرر نگردد،معمولا نیازی به جراحی نیست.در این موارد،کنترل فعالیت های روزمره،پرهیزاز حرکات جهشی و به خصوص چرخشی در جهت بهبودی بیمار موثر است.در روش غیرجراحی،فیزیوتراپی با هدف کاهش درد،کاهش تورم و تقویت عضلات به صورت تدریجی کمک کننده است.

 

درمان با جراحی

زمانیکه علایم بیمار شدید باشد،به نحوی که فعالیت های روزمره اش دچار اختلال گردد،به جراحی نیاز است.درد و تورم شدید،قفل شدگی مکرر که عموما ضعف و آتروفی عضله چهارسر ران را به دنبال دارد،لزوم دخالت جراحی را مطرح می کند.

در طی جراحی هرچه بیشتر باید منیسک را حفظ نمود،زیرا برداشتن منیسک به طور کامل،معمولا طی 5 سال باعث آرتروز پیشرفته در زانو می شود و حتی باید گفت که 6 ماه پس از برداشتن منیسک،اولین علایم آرتروز در رادیوگرافی دیده می شود.جراحی ممکن است به صورت باز و یا ازطریق آرتروسکوپ انجام گردد.در هر دو روش جراحی منیسک(جراحی باز و یا جراحی آرتروسکوپی)دو شیوه معمول عبارتنداز:

*خارج کردن نسبی منیسک(منیسکوتومی پارشیال)

*ترمیم منیسک(Meniscal repair)

انجام فیزیوتراپی قبل و پس از عمل جراحی،به خصوص در ورزشکاران حرفه ای باعث بازگشت سریع تر و همچنین افزایش کیفیت عملکرد بیماران می گردد.

منابع
-*حیدریان،کیکاوس. آسیب های زانو در ورزشکاران.انتشارات دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران. چاپ اول. شابک:8-45-6473-964 
-ناصری، نسرین. فیزیوتراپی در ضایعات ارتوپدیک. چاپ اول، صبح سعادت،شابک: ۴-۷-۹۳۴۰۸-۹۶۴ 
-اعلمی هرندی، بهادر. اصول ارتوپدی و شکسته بندی. چاپ ششم، فروغ اندیشه، 
-*فراهانی،محمد،ترجمه تکنیکهای توانبخشی در طب ورزش،انتشارات سرواد،چاپ اول،شابک: 0-01-7273-964 
-یاسین،مرضیه.احمدی،امیر.فیزیوتراپی در ضایعات شایع عضلانی اسکلتی.جلد اول.چاپ کوثر.نشر ادیبان.بهار 88.شابک:5-70-7051-964-978 
-نوربخش،سید تقی.شایسته آذر،مسعود.ترجمه:معاینه فیزیکی ستون فقرات و اندام‌ها.چاپ اول.انتشارات جهاد دانشگاهی 

Darlene Hertling and Randolph M.Kessler.Management of Common Musculoskeletal Disorders.Third Edition.ISBN 0-397-55150-9 

Williams & Warwick. Gray's Anatomy.THIRTY-SEVENTH EDITION.ISBN:0 443 04177 6 

مطالب مرتبط:
رباط صلیبی قدامی(Anterior cruciate ligament)
 
 
آسیب منیسک خارجی(Lateral meniscus injury)