انواع دیابت

دیابت

بیماری قند

انواع دیابت

دیابت نوع یک

دیابت نوع دو

دیابت حاملگی

 

دیابت یا بیماری قند به علت ناتوانی بدن در تولید یا استفاده از انسولین پدید می آید. انسولین ماده ای است که در بدن توسط غدة لوزالمعده تولید می شود و باعث می گردد قند یا به عبارتی مهمترین منبع انرژی بدن مورد استفاده قرار گیرد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز،  دیابت به شماری از بیماریها که  با مشکلات هورمون انسولین درگیر میباشند، اطلاق میگردد. بطور طبیعی لوزالمعده و یا پانکراس با آزاد کردن هورمونهای انسولین (با کاهش قند خون) و گلوکاگون (با افزایش قند خون) قند خون بدن را تنظیم میکند.

●  انسولین :

یک هورمون پروتئینی است که از ۵۱ آمینو اسید تشکیل شده است. این هورمون از سلولهای بتا در جزایر لانگرهانس پانکراس ترشح میگردد. اهداف اصلی آن سلولهای کبدی، عضلانی و چربی بوده و کارکرهای آن به قرار زیر است:

۱- تحریک کبد و سلولهای عضلانی به ذخیره گلوکز بصورت گلیکوژن.

۲- تحریک سلولهای چربی به سنتز چربی ها از اسید های چرب و گلیسرول.

۳- تحریک سلولهای عضلانی و کبد به سنتز پروتئین از آمینو اسید ها.

۴- بازداری کبد و کلیه از سنتز گلوکز از منابعی غیر از کربوهیدرات ها (مانند پیروئیک اسید، گلیسرول، اسید لاکتیک و برخی اسید های آمینه) که به آن گلیکونئوژنز میگویند.

  عملکرد انسولین :

پس از صرف غذاگلوکز (قند) غذا باعث تحریک پانکراس به آزادسازی انسولین میشود. نقش اصلی انسولین کمک به ورود برخی مواد مغذی به ویژه گلوکز به درون سلولهای بدن میباشد.

سلولهای بدن گلوکز و دیگر مواد مغذی را بعنوان منبع انرژی مصرف میکنند هنگامی که گلوکز وارد سلولها میگردد میزان قند خون نیز کاهش می یابد. این کاهش قند خون به سلولهای بتا علامت میدهد تا ترشح انسولین را کاهش دهند، تا شما دچار افت بیش از اندازه قند خون یا همان هیپوگلیسمی نگردید.برعکس هنگامی که شما گرسنه هستید سلولهای آلفا واقع در پانکراس با آزاد سازی هورمون گلوکاگون باعث افزایش قند خون میگردند.

●  چگونه دیابت ایجاد میگردد :

۱- پانکراس انسولین ترشح نمیکند.

۲- پانکراس میزان اندکی انسولین ترشح میکند.

۳- پانکراس انسولین به اندازه کافی ترشح میکند، اما سلولهای بدن به آن پاسخ نداده و قادر به تشخیص آن نیستند (مقاومت انسولین).

●  انواع دیابت ها  :

۱-دیابت تیپ ۱٫

۲-دیابت تیپ ۲٫

۳-دیابت حاملگی.

 

●  دیابت (وابسته به انسولین) تیپ ۱ :

یک بیماری خود ایمنی میباشد. در این حالت سیستم ایمنی بدن به اشتباه  به سلولهای بتا که انسولین تولید میکنند حمله ور شده و آنها را نابود می سازند. در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱، پانکراس قادر به ترشح انسولین نبوده و بایستی مادام العمر و بطور روزانه به خود انسولین تزریق کنند.

علت این امر ناشناخته بوده اما عوامل ژنتیکی و محیطی مانند یک سم و یا ویروس سبب میگردد سیستم ایمنی به اشتباه به سلولهای بتا هجوم آورند. فیبرزو کیستی، التهاب پانکراس، مصرف زیاد الکل و یا جراحی پانکراس نیز میتواند از علل دیگر آسیب به سلولهای بتا باشند. در دیابت تیپ ۱ گلوکز وارد سلولها نمیشود، چراکه انسولین موجود نمیباشد.

هنگامی که گلوکز در خون تجمع می یابد، سلولهای بدن دچار بی غذایی گردیده و همچنین باعث افزایش سطح گلوکز خون یا همان هایپرگلیسمی میگردد.

مقدار  شیوع:

۱۰-۵ درصد موادر دیابتی ازنوع تیپ ۱ میباشد. شیوع آن در مردان و زنان برابر میباشد. از آنجایی که بیشتر در سنین زیر ۲۰ سال بروز می یابد به آن دیابت جوانان نیز اطلاق میگردد. البته دیابت نوع ۱ میتواند در تمام سنین روی دهد. همچنین دیابت تیپ ۱ در سفید پوستان بیشتر از سیاه پوستان شیوع دارد.

●  علایم دیابت تیپ ۱:

۱- افزایش احساس تشنگی.

۲- افزایش احساس گرسنگی بویژه پس از مصرف غذا.

۳- خشکی دهان.

۴- تکرار ادرار.

۵- کاهش وزن بدون علت.

۶- خستگی.

۷- تاری دید.

۸- عفونت تکرار شونده پوست،مجاری ادرار و تناسلی.

۹- درد شکم.

۱۰- احساس تهوع و استفراغ.

۱۱- تنفس دشوار، عمیق و کند. و تنفس بیمار بوی استون و میوه ای میگیرد.

۱۲- از دست رفتن هشیاری، تشنج و لرز (نادر)

۱۳- کند شدن روند التیام و ترمیم بریدگیها و جراحات.

۱۴- خارش پوست به ویژه در نواحی تناسلی و کشاله ران.

۱۵- کرختی و سوزن سوزن شدن دستها و پاها.

۱۶- ناتوانایی جنسی در مردان.

۱۷- کاهش اشتها.

نکته:علایم بطور ناگهانی و شدید خواهند بود.

 

●  دیابت (غیر وابسته به انسولین) تیپ ۲ :

در این حالت انسولین تولید میگردد اما یا انسولین مترشحه مقدارش ناکافی بوده و یا سلولهای بدن قادر به استفاده از آن نیستند. عوامل ایجاد آن ناشناخته است اما عامل وراثت در آن دخیل است.

میزان شیوع:

شایعترین نوع دیابت است و ۹۰ تا ۹۵ درصد افراد دیابتی به این نوع دیابت دچار هستند.این دیابت بیشتر در افراد بالای ۴۰ سال و دچار اضافه وزن بروز میکند، اما افراد لاغر نیز ممکن است به آن مبتلا گردند.

 

●  دیابت حاملگی :

این دیابت تنها در خانمهای  باردار بروز می یابد (بیشتر در ۳ماهه سوم حاملگی). تغییرات هورمونی حین بارداری میتواند بروی عملکرد صحیح انسولین تاثیر گذارد.دیابت حاملگی در ۴ درصد کل بارداریها مشاهده میگردد (بیشتر در زنان ۲۵ سال به بالا، دچار اضافه وزن و یا دارای سابقه دیابت در خانواده).

چنانچه دیابت حاملگی درمان نگردد میتواند عوارض بارداری را افزایش دهد (به علت تولد نوزاد با وزن بیشتر از حد معمول). همچنین در اینگونه زنان ریسک ابتلا به دیابت نوع ۲  در آینده بیشتر است.

سطح قند خون معمولا پس از ۶ هفته از زمان زایمان به حالت طبیعی باز میگردد. کنترل وزن پیش از بارداری و تغذیه مناسب میتواند از آن پیشگیری کند.

 

●  نحوه تشخیص دیابت :

۱- گلوکز ناشتا :سطح قند خون پس از ۸ ساعت ناشتا بودن اندازه گیری میشود.

* سطح طبیعی: کمتر از ۱۰۰ میلی گرم در دسی لیتر.(۱۰۰-۷۰)

* پیش دیابتی: ۱۰۰ میلی گرم در دسی لیتر.

* دیابت: بیشتر از ۱۲۶ میلی گرم در دسی لیتر.

۲- تست تحمل گلوکز خوراکی و مختل :پس از تست گلوکز ناشتا به بیمار یک آشامیدنی محتوی ۷۵ میلی گرم گلوکز داده میشود و قند خون پس از ۲ ساعت مجددا اندازه گیری میشود.

* حد نرمال: کمتر از ۱۴۰ میلی گرم در دسی لیتر.

* پیش دیابتی: ۱۴۰ میلی گرم در دسی لیتر.

* دیابت: بیش از ۲۰۰ میلی گرم در دسی لیتر.

۳- تست ادرار:برای تشخیص مشکلات کلیه ها ناشی از دیابت (دفع پروتئین آلبومین)

۴- آزمایش هموگلوبین گلیکوزیله : گلوکز مازاد خون با هموگلوبین خون ترکیب میگردد که میتوان با اندازه گیری آن میزان متوسط قند خون را سنجید. این آزمایش در ارزیابی میزان قند خون در طول ۳ ماه گذشته و موفقیت آمیز بودن کنترل دیابت صورت میگیرد.
افراد مبتلا به دیابت بایستی هر ۳ ماه یکبار این تست را انجام دهند.

* مقدار نرمال در افراد سالم و  غیر دیابتی: ۴ تا ۶ درصد.

* کنترل ایده آل قند خون: کمتر از ۷ درصد.

* شکست روش درمانی  فعلی و لزوم تغییر آن: بالاتر از ۸ درصد.

/ 0 نظر / 13 بازدید